فضا فضا : محيط پيرامون موجودات زمينى ، آكنده از هوا ؛ محلى فراخ ، باز و بدون سقف . از آن به مناسبت در بابهاى صلات ، خمس ، حج ، صلح ، احياء موات و قضاء نام برده‌اند . صلات : بر نمازگزار ، گذاشتن سُتره ( حايل ) در پيش رو مستحب است . ستره در فضاى باز با گذاشتن شاخصى بلند از زمين ، از قبيل كوله پشتى و سنگ در جلوِ نمازگزار تحقق مىيابد 1 ( - - ) سُتره ) . قبله ساختمان كعبه نيست ؛ بلكه فضايى است كه كعبه در آن بناشده است و فضاى محاذى آن تا آسمان نيز قبله به شمار مىرود . 2 برخى فضاى محاذى كعبه را به مقدارى كه عرفا از فضاى كعبه محسوب شود ، قبله دانسته‌اند . به تصريح برخى اين حكم در مساجد نيز جارى است و آثار مسجد بر فضاى محاذى آن تا آسمان مترتب مىشود . 3 كسى كه بر بام كعبه نماز مىگزارد ، به قول مشهور بايد مقدارى از فضاى بام را قبله قرار دهد و اگر در نقطه پايانى بام نماز بخواند ، نمازش باطل است . 4 خمس : ملكيت فضا تابع ملكيت زمين است . بنابر اين ، مالك زمين ، مالك فضاى آن نيز مىباشد ؛ ليكن در اينكه ملكيت فضا تا آسمان و جو زمين است ، يا تا جايى است كه عرف او را مالك مىداند ، اختلاف است . معروف قول نخست است 5 ( - - ) زمين ) . حج : برخى ، فضاى محاذى ميقات ( - - ) ميقات ) تا آسمان را همچون قبله از ميقات دانسته‌اند . 6 قطع شاخهء درختى كه ريشه‌اش در بيرون حرم ، اما شاخه‌اش در فضاى حرم و يا ريشه‌اش در حرم و شاخه‌اش در فضاى بيرون حرم مىباشد ، حرام است . 7 صلح و احياء موات : تصرف در فضاى راه عمومى به احداث بالكن و مانند آن در صورتى كه مزاحم آمد و شد مردم نباشد و براى رهگذران زيان نداشته باشد ، جايز است ( - - ) راه ) ؛ اما تصرف در فضاى راه خصوصى ، همانند كوچه‌هاى بن بست ، بدون اذن صاحبان آن جايز نيست 8 ( - - ) بن بست ) .